Θεανώ Θειοπούλου
Μεγαλύτερο βάρος για σκοπούς στέγασης, που αφορά έξοδα για πλήρωση λογαριασμών, ενοίκιο ή δόση, σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, καλούνται να επωμιστούν τα άτομα με χαμηλό εισόδημα που εντάσσονται στην κατηγορία πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat, η στέγαση στην Κύπρο το 2023 απαιτούσε μερίδιο 19,2% από το διαθέσιμο εισόδημα των ατόμων σε κίνδυνο φτώχειας και άτομα με διαθέσιμο εισόδημα άνω του 60% του μέσου όρου, δίνει μόλις 11,6% από το διαθέσιμο εισόδημα για το σπίτι. Κατά μέσο όρο το 2023, τα νοικοκυριά της ΕΕ δαπάνησαν το 19,7% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση. Αυτό διέφερε μεταξύ των χωρών της ΕΕ, με τα υψηλότερα ποσοστά να καταγράφονται στην Ελλάδα (35,2%), το Λουξεμβούργο (27,6%) και τη Δανία (25,9%). Εξετάζοντας τα άτομα με διαθέσιμο εισόδημα κάτω του 60% του εθνικού μέσου εισοδήματος – άτομα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι κινδυνεύουν από φτώχεια- το μερίδιο της στέγασης στο διαθέσιμο εισόδημα ήταν 38,2% κατά μέσο όρο στην ΕΕ. Από την άλλη πλευρά, για όσους έχουν διαθέσιμο εισόδημα άνω του 60% του διαμέσου εισοδήματος, το μερίδιο ανήλθε σε 16,2%.
Οι καθυστερήσεις σε λογαριασμούς στεγαστικών δανείων, ενοικίων ή υπηρεσιών κοινής ωφέλειας είναι μια άλλη ένδειξη ότι το κόστος στέγασης μπορεί να είναι πολύ υψηλό. Παρόλο που οι τιμές των κατοικιών αυξήθηκαν κατά την περίοδο 2010 έως 2023, το μερίδιο των ατόμων που ζουν σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις σε στεγαστικά δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφελείας στην ΕΕ μειώθηκε από 12,4% το 2010 σε 9,3% το 2023. Το ποσοστό μειώθηκε σε 22 ευρωπαϊκές χώρες και αυξήθηκε σε 5. Το 2023 τα μεγαλύτερο ποσοστό παρατηρήθηκε στην Ελλάδα (47,3%), Βουλγαρία (18,8%), Ρουμανία (14,4%) και Κύπρος (14,3%), και το μικρότερο στην Ολλανδία (2,6%), Τσεχία (2,9%), Βέλγιο (4,6%) και Ιταλία (5,0%). Στα υπόλοιπα κράτη το ποσοστό των νοικοκυριών με καθυστερήσεις σε στεγαστικά δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας είναι Βέλγιο 4,6%, Τσεχία 2,6%, Δανία 7,8%, Γερμανία 8,3%, Εσθονία 5,8%, Ιρλανδία 10,6%, Ισπανία 13,6%, Γαλλία 10%, Κροατία 12,7%, Λετονία 7,9%, Λιθουανία 7,1%, Μάλτα 5,7%, Ολλανδία 2,6%, Αυστρία 6,9%, Πολωνία 5,1%, Πορτογαλία 5,2%, Σλοβενία 7,3%, Σλοβακία 8,8%, Φιλανδία 9,5%.
Tο κόστος στέγασης (συμπεριλαμβανομένου του νερού, του ηλεκτρισμού, του φυσικού αερίου και άλλων καυσίμων) σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ διαφέρει σημαντικά μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Το υψηλότερο κόστος στέγασης το 2023 σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ βρέθηκε στην Ιρλανδία (101% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ), στο Λουξεμβούργο (86% πάνω) και στη Δανία (80% πάνω). Τα χαμηλότερα, από την άλλη πλευρά, παρατηρήθηκαν στη Βουλγαρία (61% κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ) και στην Πολωνία (56% κάτω).
Χαμηλότερο κόστος στα χωριά
Με τις τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια να αυξάνονται, η επιβάρυνση του κόστους στέγασης μπορεί να διαφέρει μεταξύ των πόλεων και των αγροτικών περιοχών. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η υπερφόρτωση του κόστους στέγασης στις κυπριακές αγροτικές περιοχές το 2023 διαμορφώθηκε στο 0,7% το χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ. Ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν 7%. Η υπερφόρτωση του κόστους στέγασης στις αστικές περιοχές για το 2023 διαμορφώθηκε σε 3,4%, ενώ ο μέσος όρος για την ΕΕ ήταν 10,6%. Σύμφωνα με την ανάλυση των στοιχείων από την Eurostat, τα υψηλότερα ποσοστά υπερφόρτωσης κόστους στέγασης στις πόλεις παρατηρήθηκαν στην Ελλάδα (31,0%) και τη Δανία (23,3%) και τα χαμηλότερα στην Κύπρο (3,4%) και την Κροατία (3,5%). Στις αγροτικές περιοχές ήταν υψηλότερα στην Ελλάδα (24,7%) και στο Λουξεμβούργο (22,1%) και χαμηλότερα στην Κύπρο (0,7%) και τη Σλοβενία (2,5%).
