Σε έργα προσαρμοσμένα στις ανάγκες των ξένων επενδυτών που τώρα επιδιώκουν άδειες παραμονής, αντί για τις πολυτελείς κατοικίες που αναζητούσαν στο πλαίσιο του προγράμματος «χρυσών διαβατηρίων», έχει ευθυγραμμιστεί η κτηματαγορά.
Σύμφωνα με την εταιρεία Δανός Διεθνείς Σύμβουλοι και Εκτιμητές Ακινήτων, οι πωλήσεις πολυτελών κατοικιών αξίας πέραν του €1.5 εκατ. στην Κύπρο σημείωσαν αξιοσημείωτη πτώση το 2023, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον προς στεγαστικά έργα χαμηλότερης αξίας. Πλέον οι επενδυτές επισημαίνεται, ψάχνουν πιο «προσιτές» κατοικίες που προσφέρουν άδεια παραμονής αντί για ιθαγένεια.
Η τάση αυτή που καταγράφηκε καθαρά το 2023, αναμένεται να συνεχιστεί και το 2024, σύμφωνα με στοιχεία του δεύτερου τριμήνου του έτους. «Η ανάλυση των δεδομένων συναλλαγών για μονοκατοικίες με τιμή €1.5 εκατομμύριο και άνω κατά τους πρώτους μήνες του 2024 δείχνει μικρή αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, αυτή η αύξηση ήταν ελάχιστη, και η συνολική αγορά εξακολουθεί να ανακάμπτει από τη σημαντική πτώση των πωλήσεων το 2023. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι πωλήσεις ακινήτων σε αυτήν την κατηγορία τιμών μειώθηκαν κατά 26% το 2023 σε σύγκριση με το 2022, σηματοδοτώντας σημαντική ύφεση στην αγορά πολυτελών κατοικιών. Το 2023 καταγράφηκαν συνολικά 164 συναλλαγές ακινήτων αξίας €1.5 εκατομμυρίου ή περισσότερο, με την συνολική αξία αυτών των συναλλαγών να ανέρχεται στα €440 εκατομμύρια. Παρά αυτό το σημαντικό ποσό, η συνεισφορά των πολυτελών ακινήτων στη συνολική αγορά ακινήτων ήταν σχετικά μικρή, καθώς αντιπροσώπευαν μόλις το 8% της συνολικής αξίας συναλλαγών», σύμφωνα με το γραφείο.
Εξηγείται ότι η πτωτική τάση στις συναλλαγές ακινήτων υψηλής αξίας συνεχίζεται από το 2018, μετά την περίοδο αιχμής 2016-2017, όταν οι πωλήσεις πολυτελών κατοικιών ήταν στα υψηλότερα επίπεδα. Το μέγεθος της αγοράς πολυτελών κατοικιών το 2023 φαίνεται να έχει μειωθεί στο μισό σε σύγκριση με τα έτη αιχμής και έχει επανέλθει στα επίπεδα που παρατηρήθηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19.Τα πολυτελή ακίνητα (αξίας άνω των €1,5 εκατομμυρίων) συνεισέφεραν μόλις το 8% της συνολικής αξίας συναλλαγών το 2023, ποσοστό που αντιπροσωπεύει τη χαμηλότερη συνεισφορά αυτού του τμήματος από το 2013.
Σύμφωνα με το γραφείο Δανός «τα ιστορικά στοιχεία δείχνουν ότι το 2017 ήταν μια ιδιαίτερα ισχυρή χρονιά για την αγορά πολυτελών ακινήτων στην Κύπρο, με την πώληση 260 ακινήτων (+24%) αξίας άνω των €1,5 εκατομμυρίων. Αυτό ήταν το αποκορύφωμα της ζήτησης για πολυτελή ακίνητα, σε μεγάλο βαθμό λόγω των ξένων επενδυτών που αναζητούσαν την κυπριακή ιθαγένεια μέσω του Προγράμματος Πολιτογράφησης μέσω Επενδύσεων. Η επιτυχία του 2017 συνέβαλε σημαντικά στην ευρύτερη ανάκαμψη της κυπριακής αγοράς ακινήτων, η οποία είχε πληγεί από την οικονομική κρίση του 2013. Η αγορά πολυτελών κατοικιών σημείωσε σημαντική ανάπτυξη και το 2016, με ετήσια αύξηση 43% σε σύγκριση με το 2015. Η ζήτηση για ακίνητα σε αυτό το τμήμα τιμών συνέχισε να αυξάνεται τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα μετά τις αναθεωρήσεις που έγιναν στο Πρόγραμμα Πολιτογράφησης μέσω Επενδύσεων, καθιστώντας το πιο ελκυστικό για τους ξένους επενδυτές. Ωστόσο, με τον τερματισμό του προγράμματος το 2020, η ζήτηση για πολυτελή ακίνητα έχει μειωθεί σταδιακά, καθώς το προφίλ των επενδυτών άλλαζε».
Τα στοιχεία δείχνουν, σύμφωνα με το γραφείο Δανός και Συνεργάτες, ότι κατά την περίοδο 2010-2013, ο όγκος των πωλήσεων πολυτελών κατοικιών στην Κύπρο παρέμεινε σταθερός, με μέσο όρο περίπου 40 μονάδες ανά έτος. Ωστόσο, από το 2014 και μετά, μετά τις αλλαγές στο πρόγραμμα πολιτογράφησης, η ζήτηση για ακίνητα αξίας άνω των €1,5 εκατομμυρίων αυξήθηκε σημαντικά, φτάνοντας στο απόγειό της το 2017. Από τότε, η αγορά έχει υποχωρήσει, και η προσοχή έχει στραφεί προς μεσαίας κατηγορίας ακίνητα που απευθύνονται σε ξένους αγοραστές που επιδιώκουν άδειες παραμονής.
Ισχυρό ενδιαφέρον παρά τις προκλήσεις
Το μέλλον της αγοράς ακινήτων στην Κύπρο αναμένεται να είναι μέτρια αναπτυξιακό τα επόμενα χρόνια, καθώς τα υψηλά επιτόκια σταθεροποιούν τη ζήτηση, εξηγεί ο Κυριάκος Κοιλιάρης Chief Marketing Officer του γραφείου Δανός. «Αν και η αγορά πολυτελών ακινήτων είναι απίθανο να επιστρέψει στα επίπεδα αιχμής του 2017, η ευρύτερη αγορά ακινήτων θα συνεχίσει να υποστηρίζεται από ξένες επενδύσεις. Οι γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή, αναμένεται να συνεχίσουν να οδηγούν το ενδιαφέρον των ξένων αγοραστών, ιδίως από την Ευρώπη και την Ασία. Το Κυπριακό Πρόγραμμα Διαμονής, που συχνά αναφέρεται ως «χρυσή βίζα», παραμένει βασικός μοχλός ξένων επενδύσεων στον τομέα ακινήτων της χώρας, προσφέροντας άδειες παραμονής σε μη Ευρωπαίους πολίτες που επενδύουν σε κυπριακά ακίνητα. Παρά τις προκλήσεις από την αύξηση του κόστους κατασκευής και τις νέες ρυθμιστικές αλλαγές, οι ξένοι επενδυτές συνεχίζουν να δείχνουν ισχυρό ενδιαφέρον για τα κυπριακά ακίνητα».
