Άγγελος Αγγελοδήμου
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο προγραμματισμός του ΚΟΑΓ για την επόμενη τριετία, με στόχο τη διοχέτευση στην αγορά ενός σημαντικού αριθμού ακινήτων, τα οποία θα απευθύνονται στα μεσαία και χαμηλά εισοδηματικά στρώματα.
Ο Οργανισμός προχωρεί στην ανέγερση οικιστικών μονάδων και στον διαχωρισμό οικοπέδων, με σκοπό την πώλησή τους, αλλά ταυτόχρονα, ως μια βραχυχρόνια λύση, προωθεί το σχέδιο «προσιτό ενοίκιο», για τη δημιουργία οικιστικών μονάδων για διάθεση με ενοίκιο.
Παράλληλα, ο Οργανισμός προωθεί και διαχειρίζεται την εφαρμογή των εξαγγελιών του υπουργού Εσωτερικών για τη χορήγηση πολεοδομικών κινήτρων σε επιχειρηματίες αναπτύξεις γης για τη δημιουργία μονάδων προσιτής στέγης.
Η Γενική Διευθύντρια του ΚΟΑΓ Ελένη Συμεωνίδου μίλησε στον «Φ» για τα σχέδια του Οργανισμού, αλλά και για τους τρόπους με τους οποίους προχωρεί στην υλοποίηση τους. Αναφέρθηκε με αριθμούς στα έργα που θα υλοποιήσει ο Οργανισμός μέχρι το 2026, αλλά και για τα σχέδια όσον αφορά στο προσιτό ενοίκιο και τα πολεοδομικά κίνητρα.
Αναλυτικότερα, η κ. Συμεωνίδου ανέφερε ότι σκοπός του Οργανισμού, ο οποίος έχει μια τεράστια ιστορία στο κομμάτι της στέγασης στην Κύπρο, είναι η στέγαση των μέτρια και χαμηλά αμειβόμενων. Ο νόμος, είπε, μας δίνει πολλές δυνατότητες για να μπορέσουμε να πετύχουμε το σκοπό μας. Υπάρχουν πρόνοιες στη νομοθεσία, η οποία θεσπίστηκε πριν από περίπου 44 χρόνια, τις οποίες θα χαρακτήριζα ως πρωτοποριακές για την τότε εποχή.
Ο νομοθέτης αντιλαμβανόταν ότι δεν είναι αρκετό να περιοριστούμε αποκλειστικά στη στέγαση, γι’ αυτό και μας έδωσε την ευχέρεια να ανεγείρουμε καταστήματα, ιδρύματα, ακόμα και εκκλησίες. Δηλαδή, μας έδωσε την ευχέρεια να δημιουργούμε κοινότητες. Ένα άλλο κομμάτι του έργου μας είναι να βοηθούμε το κράτος σε οποιαδήποτε πρωτοβουλία αναλαμβάνει για τη στέγαση και στα πλαίσια αυτά μας ανατέθηκε η διαχείριση των πολεοδομικών κινήτρων στα πλαίσια της Νέας Ενιαίας Στεγαστικής Πολιτικής.
Τα έργα που έρχονται
Πώς υλοποιούμε τώρα το σκοπό μας. Η κ. Συμεωνίδου σημειώνει ότι παραδοσιακά επιλέγαμε να χτίζουμε και να πωλούμε μονάδες. Με αυτό τον τρόπο προσφέραμε βοήθεια σε πάρα πολλές οικογένειες.
Αυτή τη στιγμή υπάρχουν δύο έργα άμεσα διαθέσιμα προς πώληση. Το ένα έχει ολοκληρωθεί και βρίσκεται στο Καϊμακλί. Το συγκεκριμένο επωφελείται και από τα σχέδια ακριτικών περιοχών. Υπάρχει ακόμα ένα μεγάλο έργο στη Λάρνακα με 24 διαμερίσματα, το οποίο ολοκληρώνεται τον Γενάρη του 2025.
Πέραν αυτών και βάσει του εγκεκριμένου προϋπολογισμού μας, ο οποίος μας επιβάλλει να σχεδιάσουμε το μέλλον μας για τα επόμενα τρία χρόνια, έχουμε προγραμματίσει την υλοποίηση των εξής έργων: 10 κατοικίες στην Κοκκινοτριμιθιά με χρόνο έναρξης εργασιών το 2025, 30 κατοικίες επίσης στην Κοκκινοτριμιθιά που θα αρχίσουν το 2026, 40 οικόπεδα στην Κοκκινοτριμιθιά το 2025, 17 διαμερίσματα στο Καϊμακλί το 2024, 58 διαμερίσματα στην Αγλαντζιά το 2026, 30 διαμερίσματα στην Παλλουριώτισσα το 2026, 20 διαμερίσματα στη Λακατάμεια το 2026, 15 διαμερίσματα στον Άγιο Δομέτιο το 2025, 48 διαμερίσματα στην Παλλουριώτισσα το 2025, 12 τετρακατοικίες στα Πολεμίδια το 2025, 28 κατοικίες στα Πολεμίδια το 2025, 34 οικόπεδα στον Ύψωνα το 2025, 26 οικόπεδα στη Δρομολαξιά το 2025 και 36 οικόπεδα στην Τίμη επίσης το 2025.
Τιμές χαμηλότερες της αγοράς
Όσον αφορά τώρα τις τιμές στις οποίες διαθέτει τα ακίνητα στην αγορά ο ΚΟΑΓ, η κ. Συμεωνίδου ανέφερε ότι αυτές είναι πολύ πιο κάτω από τις τιμές που ισχύουν στην αγορά, ακριβώς επειδή στον ΚΟΑΓ απαγορεύεται διά νόμου η δημιουργία κερδών από τις πωλήσεις του.
Ενδεικτικά, αναφέρθηκε στα δύο έργα σε Καϊμακλί και Λάρνακα, αναφέροντας ότι: Ένα δυάρι διαμέρισμα στο Καϊμακλί είναι μεταξύ 145 – 148 χιλιάδες, ενώ το τριάρι είναι από 195 – 202 χιλιάδες. Ένα τριάρι διαμέρισμα είναι 107 τετραγωνικά μέτρα εσωτερικοί χώροι και 19 τετραγωνικά καλυμμένη βεράντα. Όλα έχουν αποθήκη και χώρους στάθμευσης.
Στη Λάρνακα η τοποθεσία των υπό ανέγερση διαμερισμάτων είναι ιδιαίτερα προνομιακή, αφού βρίσκεται σε απόσταση τριών λεπτών από το Metropolis Mall. Οι τιμές μας είναι από 153 χιλιάδες για το δυάρι και πάνε στις 213 χιλιάδες για το τριάρι.
Στις τιμές συμπεριλαμβάνεται ξεχωριστό φωτοβολταϊκό σύστημα για κάθε διαμέρισμα, καθώς και οι συσκευές κλιματισμού για θέρμανση και ψύξη.
Το σημαντικό προτέρημα του έργου αυτού είναι ότι πρόκειται για οροφοδιαμερίσματα, γεγονός που βελτιώνει άρδην τις ανέσεις των κατόχων τους. Το έργο θα ολοκληρωθεί το Γενάρη του 2025 αλλά είναι ήδη διαθέσιμο προς αγορά από δικαιούχους.
Όσον αφορά τη διαθεσιμότητα, στο Καϊμακλί υπάρχουν 6 διαθέσιμα διαμερίσματα και στη Λάρνακα 16 διαμερίσματα. Η διαδικασία υποβολής αίτησης είναι πολύ απλή, ενώ υπάρχει σχετικό έντυπο στην ιστοσελίδα του ΚΟΑΓ.
Η περιφέρεια και το κέντρο
Σε παρατήρηση ότι ο Οργανισμός φαίνεται να επιλέγει να χτίζει περιφερειακά των πόλεων, η κ. Συμεωνίδου εξήγησε πώς επιλέγεται η κάθε περιοχή προς ανάπτυξη. Επιλέγουμε, είπε, περιοχές στις οποίες η γη έχει κάποια προτερήματα. Είτε είναι σε καλή τιμή, είτε επωφελείται από άλλους παράγοντες, είτε επειδή θέλουμε να αναζωογονήσουμε μια περιοχή. Έχουμε ένα απόθεμα γης, καθώς ο Οργανισμός διαχρονικά αγόραζε γη για το μέλλον, κάτι που καθορίζει ως ένα βαθμό και τα σχέδια μας. Δηλαδή, αν έχουμε στην ιδιοκτησία μας γη την οποία αγοράσαμε πριν 20 χρόνια, όπως για παράδειγμα στην Κοκκινοτριμιθιά – όπου εκεί θα λέγαμε ότι ήρθε η πόλη και μας βρήκε – αντιλαμβάνεστε ότι είναι ιδανικό να την αναπτύξουμε σήμερα και να αποσυμφορήσουμε το κέντρο.
Την ίδια στιγμή και επειδή γίνεται αντιληπτό ότι, σε κάποιες περιπτώσεις, η μετακίνηση προς τα έξω υποβαθμίζει κάποιες κεντρικές περιοχές, πριν από τρία περίπου χρόνια προχωρήσαμε στην αγορά ακινήτων σε περιοχές δήμων όπως στην Αγλαντζιά, στον Άγιο Δομέτιο και στη Λακατάμεια. Τα ακίνητα αποκτούνται πάντα με δημόσιο διαγωνισμό προσφορών, στο πλαίσιο του οποίου ζητούμε και αγοράζουμε ακίνητα με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, στη βάση των σχεδίων μας. Κατά τις τελευταίες αγορές μας, για παράδειγμα, επιλέξαμε ακίνητα με ψηλούς συντελεστές δόμησης, ώστε να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε πολεοδομικά κίνητρα και να πετύχουμε τη δημιουργία αριθμού μονάδων.
Τα κριτήρια δικαιούχων
Ποιοι είναι όμως οι δικαιούχοι των ακινήτων που διαθέτει προς αγορά και ενοικίαση ο ΚΟΑΓ; Όπως εξήγησε η κα Συμεωνίδου, για να καταστεί ένα άτομο δικαιούχος του ΚΟΑΓ θα πρέπει να πληροί σειρά κριτηρίων που καθορίζονται από το Υπουργικό Συμβούλιο. Πιο συγκεκριμένα, θα πρέπει: (1) τα μικτά εισοδήματα της οικογένειας να μην ξεπερνούν συγκεκριμένα όρια ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας (μονήρης €25.000, οικογένεια 2 ατόμων €45.000, οικογένεια 3 ατόμων €50.000, 4 ατόμων €55.000 και 5 και περισσότερων ατόμων μέχρι €65.000), (2) να μην υπάρχει άλλη ιδιοκτησία κατάλληλη για τη στέγαση της οικογένειας, (3) να υπάρχει διαθέσιμο το 20% της τιμής πώλησης και η δανειοληπτική ικανότητα για εξασφάλιση του υπόλοιπου 80%.
Προσιτό ενοίκιο, για ευκολότερη στέγαση
Όπως εξήγησε η κα Συμεωνίδου, η διαπίστωση του Οργανισμού είναι ότι, ακόμα και η μέση οικογένεια θα δυσκολευτεί σήμερα να αγοράσει την κατοικία της. Επομένως, ο βραχυπρόθεσμος τρόπος με τον οποίο ο ΚΟΑΓ επέλεξε να βοηθήσει τη στέγαση είναι το σχέδιο προσιτού ενοικίου. Ως ένα βαθμό η δημιουργία του σχεδίου αυτού ήταν λύση ανάγκης, λόγω της απότομης αύξησης των ενοικίων η οποία παρατηρείται τα τελευταία χρόνια.
Το πρώτο έργο προσιτού ενοικίου είναι αυτό που υλοποιείται σε συνεργασία με τον Δήμο Λεμεσού. Ο Δήμος Λεμεσού έχει αποφασίσει να διαθέσει τρία δημοτικά τεμάχια στον ΚΟΑΓ με τη μέθοδο της αντιπαροχής, για τη δημιουργία 600 μονάδων προς ενοικίαση σε βάθος χρόνου.
Αυτή τη στιγμή έχει ολοκληρωθεί και αδειοδοτηθεί η ανάπτυξη του πρώτου τεμαχίου για τη δημιουργία 138 μονάδων.
Στα πλαίσια της Νέας Στεγαστικής Πολιτικής του Υπουργείου Εσωτερικών, το κράτος θα συνδράμει στο έργο αυτό με τη χρηματοδότηση του ΚΟΑΓ. Την ίδια στιγμή, τον ΚΟΑΓ έχουν προσεγγίσει και άλλοι Δήμοι, οι οποίοι επιθυμούν να υλοποιήσουν ανάλογα προγράμματα.
Στο παρόν στάδιο όμως και επειδή επιβάλλεται η προσήλωση στο έργο της Λεμεσού – το οποίο είναι το μεγαλύτερο έργο κοινωνικής στέγης που έγινε ποτέ στο τόπο μας – ο ΚΟΑΓ θα αναμένει να τελειοποιήσει τις διαδικασίες του πριν προχωρήσει σε παρόμοιες αναπτύξεις με άλλους Δήμους.
Αξιοποίηση πολεοδομικών κινήτρων
Η κυρία Συμεωνίδου στάθηκε και στον ρόλο του ΚΟΑΓ ως Φορέας Διαχείρισης των πολεοδομικών κινήτρωνν τα οποία εξαγγέλθηκαν από τον Υπουργό Εσωτερικών, επισημαίνοντας ότι ο στόχος τους είναι η παραγωγή οικονομικά προσιτών μονάδων από τον ιδιωτικό τομέα μέσω της παροχής αυξημένων αναπτυξιακών δυνατοτήτων σε τεμάχια.
Η κα Συμεωνίδου δήλωσε ότι όλες οι λεπτομέρειες για την εφαρμογή των πολεοδομικών κινήτρων βρίσκονται στην ιστοσελίδα του ΚΟΑΓ και ενθάρρυνε τους επιχειρηματίες ανάπτυξης γης να τα μελετήσουν και να τα αξιοποιήσουν.
