Άγγελος Νικολάου
Η περιοχή των πρώην διυλιστηρίων πετρελαιοειδών στη Λάρνακα ετοιμάζεται να μεταμορφωθεί ριζικά. Η Μελέτη Εκτίμησης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΜΕΕΠ), η οποία κατατέθηκε στην αρμόδια Αρχή για την έγκριση της Γενικής Χωροταξικής Μελέτης, αποκαλύπτει το μέγεθος και τις λεπτομέρειες του μεγαλόπνοου έργου «Land of Tomorrow». Πρόκειται για μια ενοποιημένη ανάπτυξη μεγάλων και σύνθετων χρήσεων, ο προκαταρκτικός προϋπολογισμός της οποίας αγγίζει το αστρονομικό ποσό των €533 εκατομμυρίων.
Η Petrolina (Holdings) Public Ltd, όπως αναφέρεται στη μελέτη, στοχεύει στην πλήρη αναζωογόνηση μιας υποβαθμισμένης βιομηχανικής ζώνης και τη μετατροπή της σε έναν υπερσύγχρονο, παραθαλάσσιο αστικό προορισμό που θα συνδυάζει τη διαβίωση, την εργασία και την αναψυχή.
Ο χώρος ανάπτυξης περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τεμάχια στα οποία λειτουργούσαν στο παρελθόν τα διυλιστήρια της Λάρνακας. Η ανάπτυξη θα εκτείνεται σε μια τεράστια έκταση 298.342 τ.μ. κατά μήκος του παραλιακού μετώπου. Το Master Plan προκρίνει μια ολιστική προσέγγιση με μείξη χρήσεων γης. Μετά την οικοπεδοποίηση, το καθαρό εμβαδόν θα ανέλθει σε 234.970 τ.μ., με τη συνολική δόμηση να φτάνει τα 387.345,94 τ.μ..
Το έργο θα περιλαμβάνει κυρίως οικιστικές, γραφειακές και εμπορικές δραστηριότητες (καταστήματα), καθώς και ήπιες χρήσεις αναψυχής. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία αστικού ξενοδοχείου με συνεδριακό/εκθεσιακό κέντρο, καθώς και πολυτελούς ξενοδοχειακής μονάδας. Στο επόμενο στάδιο εξασφάλισης Πολεοδομικής Άδειας για τις επιμέρους αναπτύξεις, αναμένεται να χωροθετηθούν και πολιτιστικές χρήσεις, όπως μουσείο σχετικό με την ιστορία του Διυλιστηρίου και της διανομής καυσίμων, καθώς και χώροι τέχνης (π.χ. γκαλερί).
• Οι οικιστικές αναπτύξεις αποτελούν τη μερίδα του λέοντος με συνολικά 244.156,11 τ.μ..
• Το επιχειρηματικό κέντρο περιλαμβάνει σύγχρονους γραφειακούς χώρους 62.740 τ.μ..
• Για σκοπούς εμπορίου και αναψυχής θα ανεγερθούν καταστήματα, χώροι εστίασης και ήπιες δραστηριότητες αναψυχής.
• Δύο ξενοδοχειακές μονάδες (ένα αστικό ξενοδοχείο και ένα πολυτελές θέρετρο) συνολικής έκτασης άνω των 34.000 τ.μ., καθώς και ένα σύγχρονο Συνεδριακό/Εκθεσιακό Κέντρο.
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η συμφωνία με τον Δήμο Λάρνακας για τη συγκέντρωση των υποχρεώσεων παραχώρησης κοινοτικού εξοπλισμού. Συγκεκριμένα, παραχωρείται ένας ενιαίος χώρος 4.245 τ.μ., όπου σχεδιάζεται να ανεγερθεί το νέο Μουσείο Λάρνακας, το οποίο αναμένεται να περιλαμβάνει και εκθέματα για την ιστορία των διυλιστηρίων.
5 Φάσεις σε 15 χρόνια
Η κατασκευή του μεγαλεπήβολου έργου θα γίνει σταδιακά και θα διαρκέσει περίπου 15 έτη. Η στρατηγική των πέντε φάσεων με την προτεινόμενη κατανομή των χρήσεων ανά επιμέρους τμήμα (parcel) της ανάπτυξης έχει διαμορφωθεί ως εξής:
Φάση 1 (Διάρκεια 3 χρόνια): Ανάπτυξη των Parcels 6–9 (κυρίως οικιστική ζώνη “Ecological Village”).
Φάση 2 (Διάρκεια 3 χρόνια): Parcels 2–3 και 4 (Αστικό ξενοδοχείο και Συνεδριακό Κέντρο).
Φάση 3 (Διάρκεια 2 χρόνια): Parcel 5 (Γραφεία και συμπληρωματικές χρήσεις), η οποία θα τρέχει παράλληλα με τη Φάση 2.
Φάση 4 (Διάρκεια 5 χρόνια): Parcel 10 και Parcels 11–23 (Πολυτελές ξενοδοχείο και επιπλέον οικιστικές μονάδες).
Φάση 5 (Διάρκεια 4 χρόνια): Parcel 1 (“City Gate”), σε παράλληλη ανάπτυξη με τη Φάση 4.
1. Parcel 1-3 (City Gate – CG, District Hub – DH): κυριαρχεί η οικιστική χρήση (67%), ενώ ακολουθούν η γραφειακή χρήση (17%) και οι εμπορικές χρήσεις με ήπιες λειτουργίες αναψυχής (15%).
2. Parcel 4 (District Hub – DH – Conference Center): περιλαμβάνει κυρίως τουριστική χρήση (60%) με αστικό ξενοδοχείο, καθώς και συνεδριακό/εκθεσιακό κέντρο (20%) και γραφειακές χρήσεις (20%).
3. Parcel 5 (District Hub – DH – Offices Centre): επικρατεί η γραφειακή χρήση (67%), ενώ συμπληρωματικά περιλαμβάνονται οικιστική χρήση (22%) και καταστήματα με ήπιες λειτουργίες αναψυχής (11%).
4. Parcel 6-9 (Ecological Village – EV): η ανάπτυξη είναι κυρίως οικιστική (86%), με περιορισμένες γραφειακές χρήσεις (8%) και καταστήματα/λειτουργίες αναψυχής (6%).
5. Parcel 10 (Eco Village – Hotel): αφορά αποκλειστικά τουριστική ανάπτυξη, με δημιουργία ξενοδοχειακής μονάδας.
6. Parcel 11-23 (Eco Village): περιλαμβάνει κυρίως οικιστική χρήση (85%), με συμπληρωματικές χρήσεις καθημερινής εξυπηρέτησης και ήπιας αναψυχής (15%).
Η πρόσβαση στο έργο θα εξασφαλίζεται από τον πρωταρχικό οδικό άξονα Λάρνακας – Δεκέλειας, ενώ το Τμήμα Δημοσίων Έργων προωθεί παράλληλα ξεχωριστό έργο για την κατασκευή παραλιακής προμενάδας.
Η ΜΕΕΠ ξεκαθαρίζει ότι ένα έργο τέτοιας κλίμακας θα επιφέρει τόσο σημαντικά οικονομικά οφέλη όσο και αναπόφευκτες περιβαλλοντικές πιέσεις. Ένα από τα κύρια σημεία προσοχής είναι το γεγονός ότι το 74,5% του καθαρού εμβαδού των οικοπέδων αναμένεται να σφραγιστεί με μη διαπερατά υλικά (σκυρόδεμα, άσφαλτος κ.λπ.).
Παρόλο που στην περιοχή δεν έχει καθοριστεί επίσημη Ζώνη Προστασίας της Παραλίας, το Master Plan ενσωματώνει τις πρόνοιες του Σχεδίου Περιοχής. Προβλέπεται μια προστατευόμενη παραλιακή ζώνη (Δα-ΖΕΑΑ) που θα λειτουργεί ως δημόσιος χώρος πρασίνου και «μεταβατική ζώνη» χωρίς κατασκευές. Επιπλέον, για την αντιμετώπιση της μελλοντικής ανόδου της στάθμης της θάλασσας, οι οικοδομές χωροθετούνται σε επαρκή απόσταση ασφαλείας προς την ενδοχώρα.
Η μελέτη τονίζει ότι με την εφαρμογή αυστηρών μέτρων μετριασμού και ορθολογικής διαχείρισης (όπως η επαναχρησιμοποίηση των υλικών εκσκαφής για επιχωματώσεις), οι περισσότερες αρνητικές επιπτώσεις μπορούν να περιοριστούν σε αποδεκτά επίπεδα.
Οι αιτήσεις για την οικοπεδοποίηση και τις κατεδαφίσεις των παλιών βιομηχανικών υποδομών έχουν ήδη υποβληθεί.
