Ψηλά βάζουν τον πήχη οι νέοι αγοραστές και κυρίως οι πολυεθνικές και το προσωπικό τους στην Κύπρο, προτιμώντας τα «πράσινα» κτήρια, παρά τα υψηλότερα κόστη κατασκευής και ενεργειακής αναβάθμισης.
H κυπριακή αγορά, σύμφωνα με το γραφείο Δανός Διεθνείς Σύμβουλοι και Εκτιμητές Ακινήτων, έχει ασπαστεί απόλυτα την ανάγκη κατασκευής ή ανακαίνισης νέων κτηρίων με βάση την ενεργειακή βιωσιμότητα, το μειωμένο ενεργειακό αποτύπωμα και την αειφορία, καθώς το γραφειακό stock που υπάρχει είναι σημαντικά παλαιωμένο και δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες των σημερινών χρηστών.
Στην Κύπρο περίπου το 70% κατασκευάστηκε πριν το 1980, ενώ στην Ελλάδα το ποσοστό είναι γύρω στο 55%. Ως εκ τούτου, τα νέα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης που ορίζει η ΕΕ δεν πληρούνται.
Χρειάζονται, σημειώνει το γραφείο, «σημαντικές αναβαθμίσεις σε αυτά τα κτήρια, για να μπορούν να πληρούν τα νέα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης, με αποτέλεσμα να υπάρχει υψηλό κόστος για την απόκτηση ενεργειακά αποδοτικών ακίνητων.
Ενδεικτικά, το κόστος ανακαίνισης ενός κτηρίου για να πληροί τα νέα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης, εκτιμάται κοντά στις €7.500-30.000, περίπου, ανάλογα με την έκταση της ανακαίνισης. Υπάρχει όμως πλέον ζήτηση για να στηρίξει αυτή τη στροφή, κυρίως από πολυεθνικές, όπου το πρώτο ζητούμενο είναι η ύπαρξη πιστοποίησης και για αυτό βλέπουμε τη συντριπτική πλειοψηφία των νέων αναπτύξεων να προσαρμόζονται σε αυτή την ανάγκη. Από την άλλη και οι επενδυτές έχουν από την πλευρά τους δεσμεύσεις να προσαρμοστούν βάσει των ESG κριτηρίων».
Σύμφωνα με στοιχεία του γραφείου Δανός τα κόστη κατασκευής θα αυξηθούν κατά 10-20% τα επόμενα χρόνια, αποκλειστικά λόγω των απαιτήσεων της ΕΕ για πιο πράσινα κτίρια.
Αν οι νέοι κανονισμοί, σημειώνει το γραφείο, θεσπιστούν στην τοπική νομοθεσία, θα απαιτούν μηδενικές εκπομπές για όλα τα νέα κτίρια από το 2028, με συγκεκριμένες προθεσμίες για τις δημόσιες αρχές. Oι τιμές πώλησης ή ενοικίασης των ακινήτων, τα οποία είναι φιλικά προς το περιβάλλον είναι αυξημένες μέχρι και 20% σε σχέση με τα υπόλοιπα.
Αυτό σημαίνει ότι εκεί που χρειαζόταν ένα κονδύλι 350,000 για την αγορά ενός σπιτιού ή διαμερίσματος, θα χρειαστεί επιπλέον 50,000 για ενεργειακές εγκαταστάσεις τελευταίας τεχνολογίας, όπως φωτοβολταϊκά, συστήματα θέρμανσης και μονωτικά υλικά.
Από το 2025 και μετά, αναφέρει το γραφείο Δανός, θα απαγορεύεται επίσης η επιδότηση συστημάτων θέρμανσης όπως κάνουμε τώρα για παράδειγμα με το πετρέλαιο στις ορεινές περιοχές.
Επίσης τα μέλη κράτη της ΕΕ θα πρέπει να πάρουν μέτρα ούτως ώστε μέχρι το 2040 να μην υπάρχουν σε λειτουργία κεντρικές θερμάνσεις που λειτουργούν με πετρέλαιο ή γκάζι. Αυτό σημαίνει ενδοδαπέδια συστήματα θέρμανσης και άλλες πράσινες λύσεις θέρμανσης.
Ένα σημαντικό ζήτημα για τον κλάδο, σημειώνει το γραφείο Δανός, είναι και οι αυξανόμενοι κίνδυνοι που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή, επηρεάζοντας τα κόστη κατασκευής και, κατ’ επέκταση, τους πιθανούς αγοραστές. Η αύξηση των εξόδων δημιουργεί δυσκολίες στην εξασφάλιση χρηματοδότησης, προσθέτοντας μια επιπλέον στρώση πολυπλοκότητας σε μια ήδη δυναμική αγορά.
Την ίδια ώρα, όμως, η μείωση της ενέργειας στα κτήρια θα πρέπει να είναι της τάξεως του 16% μέχρι το 2030 και 20% με 22% μέχρι το 2035, πράγμα που σημαίνει ότι θα πρέπει τα νέα σπίτια και γραφεία να είναι σε μεγάλο βαθμό ενεργειακά αυτόνομα.
Ακριβότερα ενοίκια από τα συμβατικά κτήρια
Μετρήσεις έχουν δείξει πως, παρά ένα υψηλότερο αρχικό κόστος κατασκευής, τα ενεργειακά κόστη μπορούν να μειωθούν 20%-40%, η κατανάλωση νερού 10%-30% και τα κόστη συντήρησης 10%-15% (άρα μείωση του λειτουργικού κόστους έως και 20%), γεγονός, που επιτρέπει την πληρωμή ενός ακριβότερου ενοικίου σε επίπεδα 10-20%, σε σχέση με ένα συμβατικό κτήριο. Ακόμη, πολλοί χρήστες είναι υποχρεωμένοι να ασπαστούν ESG κριτήρια, λόγω της εταιρικής πολιτικής τους, ενώ η επιστροφή των στελεχών στους γραφειακούς χώρους καταδεικνύει την ανάγκη για ένα wellness περιβάλλον. Επίσης, ένα καλύτερο εργασιακό περιβάλλον βοηθάει και στην προσέλκυση νέων ταλέντων. Οι επενδυτές, προσαρμόζουν τη λειτουργία τους βάσει ESG κριτηρίων, οπότε οι αναζητήσεις τους στρέφονται κυρίως σε αντίστοιχα ακίνητα ή προχωρούν και σε forward purchases ακινήτων, που πρόκειται να πιστοποιηθούν.
