Βάσος Βασιλείου
Περί το τέλος του 2027, δηλαδή περίπου ενάμιση χρόνο μετά την ημερομηνία που προβλέπεται στο συμβόλαιο (9.7.2026), θα ολοκληρωθούν οι εργασίες ανέγερσης του νέου αρχαιολογικού μουσείου στο παλιό νοσοκομείο Λευκωσίας (έναντι της Βουλής) και αυτό νοουμένου ότι δεν θα προκύψουν ενδιάμεσες καθυστερήσεις.
Προς το παρόν, στον εργολάβο δόθηκε δικαιολογημένη παράταση ολοκλήρωσης του έργου, χωρίς αποζημιώσεις, μέχρι 4.11.2026, αν και όπως ήδη γράφτηκε πιο πάνω, η κατασκευαστική εταιρεία ξεκαθάρισε πως οι εργασίες δεν ολοκληρώνονται μέχρι τότε. Δεσμεύτηκε ωστόσο, ότι το έργο θα αποπερατωθεί περί το τέλος του 2027. Η δέσμευση ανελήφθη κατά τη διάρκεια επίσκεψης των μελών της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου στο εργοτάξιο.
Σημειώνεται, πως οι κατασκευαστικές εργασίες άρχισαν στις 9.1.2023 και έπρεπε να ολοκληρωθούν 42 μήνες μετά.
Αξίζει να σημειωθεί, πως μετά την παράδοση του έργου, θα απαιτηθούν άλλοι 18 μήνες μέχρι να ανοίξει τις πόρτες του το μουσείο. Ο χρόνος αυτός απαιτείται προκειμένου να μεταφερθούν στο νέο κτήριο τα εκθέματα και να τοποθετηθούν στις νέες τους θέσεις, δηλαδή στις προθήκες τις οποίες θα κατασκευάσει και θα παραδώσει ο εργολάβος παράλληλα με το υπόλοιπο κτήριο.
Με βάση τα πιο πάνω δεδομένα, το μουσείο αναμένεται να λειτουργήσει περί τα μέσα του 2029.
Οι βουλευτές ενημερώθηκαν για την πολυπλοκότητα του έργου το οποίο, με βάση το συμβόλαιο θα κοστίσει €143.924.217, περιλαμβανομένου του ΦΠΑ. Αξίζει να σημειωθεί, πως μόνο η μελέτη/ επίβλεψη του έργου θα κοστίσει πέραν των €13 εκατ. (13.071.477).
Κατά τη διάρκεια της παρουσίας τους στο εργοτάξιο οι βουλευτές ενημερώθηκαν ότι η μελέτη για πλημμύρες προέβλεψε και το ακραίο σενάριο “κατακλυσμού”, για περίοδο 200 ετών. Θεωρητικά, η κατασκευή είναι σε θέση να αντέξει και τα πλέον ακραία φαινόμενα.
Εξηγήθηκε επίσης, πως κάποια από τα υλικά είναι πολύ εξειδικευμένα και δυσεύρετα, περιλαμβανομένων και κρυστάλλων τα οποία κατασκευάζονται στις ΗΠΑ. Ελέχθη επίσης πως άλλα υλικά που χρησιμοποιούνται κατασκευάζονται μόνο σε τρεις χώρες στον κόσμο.
Σχετικά με την πρόοδο των εργασιών αναφέρθηκε η ημερομηνία ολοκλήρωσης του έργου. Αναθεωρήθηκε για τις 4.11.2026 και προς το σκοπό αυτό παραχωρήθηκε δικαιολογημένη παράταση 118 ημερολογιακών ημερών.
Πέραν των αιτημάτων αυτών, ο εργολάβος υπέβαλε και άλλα αιτήματα, κάποια εκ των οποίων εξετάστηκαν ενώ άλλα δεν έχουν αξιολογηθεί ακόμη.
Σύμφωνα με ενημερωτικό υπηρεσιακό έγγραφο, σε περίπτωση που η ολοκλήρωση των εργασιών υπερβεί τους εγκεκριμένους χρόνους παράτασης θα τεθούν σε εφαρμογή οι σχετικές πρόνοιες του συμβολαίου, σύμφωνα με τις οποίες για κάθε ημερολογιακή μέρα καθυστέρησης, ο εργολάβος θα καταβάλλει προς το κράτος αποζημιώσεις €5.000 την ημέρα.
Εκπρόσωπος του Τμήματος Δημοσίων Έργων ανέφερε πως πρόκειται για έργο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και αισθητικής, τελευταίας τεχνολογίας, με σχεδόν μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, άνετους χώρους για επισκέπτες και εργαζόμενους.
Όπως εξηγήθηκε, στα δύο υπόγεια περιλαμβάνονται:
> Χώροι περιοδικών εκθέσεων εμβαδού 1.000 τ.μ..
> Χώροι εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εργαστήρια συντήρησης εμβαδού 2.000 τ.μ..
> Θα διαμορφωθεί εστιατόριο-καφετέρια, τα γραφεία της διεύθυνσης του μουσείου, το πωλητήριο, δύο χώροι στάθμευσης, οι αποθήκες φύλαξης αρχαιοτήτων εμβαδού 5.000 μεγάλη δημόσια πλατεία, ένας ανοικτός υπαίθριος χώρος.
> Η ανώτερη ζώνη του κτηρίου αφορά τρεις αιωρούμενους εκθεσιακούς όγκους.
Καθυστερήσεις παρά την πρόοδο των εργασιών
Οι βουλευτές διαπιστώνουν τη μοναδικότητα του έργου και τονίζουν την ανάγκη προσεκτικής επίβλεψης
Ως προς τις δυσκολίες που αντιμετωπίστηκαν στην υλοποίηση του έργου, έγινε αναφορά στην άντληση μεγάλων όγκων νερού λόγω της θέσης του τεμαχίου δίπλα από τον Πεδιαίο ποταμό αλλά και ένεκα του συνολικού βάθους 14 μέτρων της εκσκαφής, περίπου πέντε μέτρα κάτω από τη στάθμη του υδροφόρου ορίζοντα.
Εξηγήθηκε επίσης, πως για την κατασκευή διαφραγματικών τοίχων, οι οποίοι θα προστατεύσουν το μουσείο σε περίπτωση πλημμύρας, απαιτήθηκε η επιτόπου δημιουργία εργοστασίου παραγωγής μπετονίτη, ενός υλικού απαραίτητου για την εκτέλεση της εν λόγω εργασίας. Οι διαφραγματικοί τοίχοι εκτείνονται σε βάθος που αρχίζει από 14 μέτρα και φτάνει μέχρι 25 μέτρα.
Ελέχθη, εξάλλου, πως λόγω της μοναδικής καμπυλότητας του κτηρίου κατασκευάστηκαν ειδικά καλούπια βάρους ενός τόνου έκαστο και λόγω του βάρους, κάθε καλούπι τοποθετήθηκε με τη χρήση γερανού.
Οι μελέτες που εκπονήθηκαν για σκοπούς του έργου αφορούν 22 ειδικότητες και περιλαμβάνουν πέραν των 2.500 σχεδίων και εκατοντάδες υλικά, εκ των οποίων ορισμένα, λόγω της φύσης του έργου είναι πολύ εξειδικευμένα, κάτι το οποίο απαιτεί εξαιρετικά ψηλό βαθμό συντονισμού.
Ως προς τα χρήματα που έχουν διατεθεί, μέχρι σήμερα έχουν πιστοποιηθεί στον εργολάβο πληρωμές €46.279.000 πλέον ΦΠΑ, ποσόν που αντιστοιχεί στο 38% του ποσού του συμβολαίου. Σχετικά με τη συντήρηση του έργου αναφέρθηκε ότι έχουν προβλεφθεί €800.000.
Ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου κ. Ζαχαρίας Κουλίας μίλησε για έργο αναφοράς το οποίο θα αναβαθμίσει το επίπεδο του πολιτισμού του τόπου. Όπως είπε, από την επιτόπια επίσκεψη, οι βουλευτές συνειδητοποίησαν την πολυπλοκότητα του έργου, το οποίο χαρακτήρισε μοναδικό. Εξέφρασε δεν την ελπίδα πως όλα θα εξελιχθούν ομαλά, παρόλον, ότι παρατηρούνται κάποιες καθυστερήσεις.
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστοφίδης, στάθηκε στις καθυστερήσεις υλοποίησης του έργου και πρόσθεσε πως βασικό συμπέρασμα από την επίσκεψη είναι ότι το μουσείο θα λειτουργήσει το δεύτερο εξάμηνο του 2029.
Ο κ. Χριστοφίδης, συμπλήρωσε αναφέροντας και τα εξής: «Εκφράζουμε την δυσαρέσκεια μας για την καθυστέρηση. Ειδικά αυτό το έργο θα έπρεπε να παραδοθεί στην ώρα του και όχι με περίπου ενάμιση χρόνο καθυστέρηση. Εκείνοι που είχαν την ευθύνη για την ομαλή υλοποίηση του έργου, δεν ήταν όσο έπρεπε προσεχτικοί».
