Βάσος Βασιλείου
Με πρόσθετα κίνητρα στο στεγαστικό σχέδιο «Ανακαινίζω Ενοικιάζω» και το σχέδιο «Αναζωογόνησης Ορεινών, Ακριτικών και Μειονεκτικών Περιοχών και Συγκεκριμένων Περιοχών της Υπαίθρου», επανέρχεται ο υπουργός Εσωτερικών, με σκοπό την αύξηση του στεγαστικού αποθέματος και με απώτερο στόχο την αύξηση της προσφοράς και τη μείωση του κόστους απόκτησης προσιτής στέγης αλλά και χαμηλού ενοικίου.
Ειδικά οι συμμετέχοντες στο σχέδιο των ορεινών/ακριτικών περιοχών, μπορούν να πάρουν συνολική βοήθεια μέχρι €100.000.
Παράλληλα, ο κ. Κωνσταντίνος Ιωάννου παρουσιάζοντας τα στεγαστικά σχέδια της κυβέρνησης εξήγγειλε νέο «Σχέδιο Ανέγερσης Μονάδων Διαμονής Φοιτητών» μέχρι δέκα δωμάτια ανά μονάδα. Τα εμβαδά των κοινόχρηστων χώρων θα είναι μειωμένα. Τα δωμάτια θα μπορούν να διαμορφώνονται ακόμη και σε σπίτια ή και γραφειακούς χώρους, νοουμένου ότι θα εξασφαλιστεί αλλαγή χρήσης του υποστατικού.
Τα πιο πάνω σχέδια συντρέχουν με τα ακόλουθα σχέδια του υπουργείου Εσωτερικών:
– Σχέδια Πολεοδομικών Κινήτρων και Build to Rent
-Στεγαστικά Σχέδια Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Γης
-Σχέδιο Ανέγερσης Προσιτών Κατοικιών σε Κρατική Γη
– Σχέδιο Ανέγερσης Μονάδων Συλλογικής Διαμονής
– Στεγαστικό Σχέδιο Οικονομικής Βοήθειας σε Νέους ή/και Νεαρές Οικογένειες κάτω των 41 ετών
– Στεγαστικά Σχέδια Υπηρεσίας Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων
Ενισχυτική της πολιτικής για επίσπευση της στεγαστικής πολιτικής είναι και μεταρρύθμιση του τομέα της αδειοδότησης.
Πιο αναλυτικά, παρουσιάζοντας τα στεγαστικά σχέδια της κυβέρνησης, ο υπουργός Εσωτερικών αναφέρθηκε και στα ακόλουθα:
Σχέδιο Ανέγερσης Μονάδων Διαμονής Φοιτητών
Οι μονάδες διαμονής φοιτητών θα μπορούν να αποτελούνται από δέκα δωμάτια το μέγιστο ανά μονάδα, αποκλειστικά για τη στέγαση φοιτητών, με μειωμένες απαιτήσεις ως προς τα συνολικά εμβαδά των υποστηρικτικών και κοινόχρηστων χώρων. Ενδεικτικά, με τις νέες προδιαγραφές θα είναι εφικτό να κατασκευαστεί μονάδα διαμονής φοιτητών πέντε δωματίων σε 77 τετραγωνικά μέτρα ωφέλιμου εμβαδού. Παράλληλα διαγράφεται η υποχρέωση παροχής κοινόχρηστων υποδομών, όπως χώροι υποδοχής και αποθηκευτικοί χώροι, ενώ προβλέπεται μεγαλύτερη ελαστικότητα στις πρόνοιες για χώρους στάθμευσης. Συγκεκριμένα, θα απαιτείται ένας χώρος στάθμευσης για κάθε πέντε φοιτητικά δωμάτια, δεδομένης της εγγύτητας των μονάδων στα πανεπιστημιακά ιδρύματα.
Η ανέγερση Μονάδων Διαμονής Φοιτητών επιτρέπεται σε αυτόνομες αναπτύξεις και σε συνδυασμό με άλλες χρήσεις, όπως οικιστικές, εμπορικές και γραφειακές και είναι δυνατή τόσο σε νέες αναπτύξεις, όσο και σε υφιστάμενες οικοδομές νοουμένου ότι αδειοδοτούνται για αλλαγή χρήσης και σε ήδη εγκεκριμένες αναπτύξεις που προχωρούν σε προσθηκομετατροπές.
Οι εν λόγω αναπτύξεις θα πρέπει να βρίσκονται εντός ενός χιλιομέτρου από εγγεγραμμένη σχολή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης για λόγους προαγωγής της βιώσιμης κινητικότητας.
Σχέδιο Ανακαινίζω-Ενοικιάζω
Παρά τις αρχικές προσδοκίες, το Σχέδιο «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω» παρουσίασε χαμηλότερη του αναμενόμενου απόδοση. Υποβλήθηκαν 76 αιτήσεις, εκ των οποίων εγκρίθηκαν οι 40, απορρίφθηκαν οι 16 και οι υπόλοιπες 20 βρίσκονται υπό εξέταση. Βάσει των εγκεκριμένων αιτήσεων, η συνολική χορηγία ανήλθε στα €1,2 εκατ.
Με στόχο τη βελτίωση του Σχεδίου υιοθετούνται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:
1. Αύξηση των ποσών χορηγίας κατά €5.000 ανά τύπο οικιστικής μονάδας, για κάλυψη μεγαλύτερου μέρους του κόστους ανακαίνισης.
2. Δυνατότητα αξιοποίησης υφιστάμενων μη οικιστικών μονάδων, όπως γραφεία και επαγγελματικοί χώροι, που αδειοδοτούνται για αλλαγή χρήσης.
3. Επέκταση των περιοχών εφαρμογής και στις ακριτικές περιοχές και τις περιοχές της υπαίθρου.
4. Διεύρυνση του ορίου της επιτρεπόμενης μέγιστης κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος από 200 κιλοβατώρες ανά έτος σε 500 κιλοβατώρες ανά έτος.
5. Αύξηση κατά €5.000 του εισοδηματικού ορίου για ενοικιαστές, ώστε να διευρυνθεί ο αριθμός των δυνητικών δικαιούχων.
Στεγαστικά Σχέδια Αναζωογόνησης Ορεινών, Ακριτικών και Μειονεκτικών Περιοχών και Συγκεκριμένων Περιοχών της Υπαίθρου
Στοχεύουν στην ενίσχυση της αγοραστικής δυνατότητας των πολιτών και την αναζωογόνηση των περιοχών της υπαίθρου, των ορεινών, καθώς και μειονεκτικών περιοχών και των περιοχών που βρίσκονται κατά μήκος της γραμμής αντιπαράταξης.
Από το 2019 μέχρι το 2025, οπότε και έληξε η τελευταία προκήρυξη υποβλήθηκαν συνολικά 2.892 αιτήσεις, εκ των οποίων εγκρίθηκαν οι 2.027 με συνολικό ποσό χορηγίας περί τα €77 εκατομμύρια.
Με στόχο να καταστούν περισσότερο ελκυστικά για αξιοποίηση, το Υπουργείο Εσωτερικών προωθεί στις ακόλουθες αλλαγές:
1. Παραχώρηση πρόσθετης αύξησης 20% στην οικονομική ενίσχυση που παραχωρείται για εκτοπισθέντες δικαιούχους των Σχεδίων.
2. Αύξηση κατά €5.000 του ανώτατου ορίου οικονομικής ενίσχυσης για τους δικαιούχους του Σχεδίου Υπαίθρου, για όλους τους τύπους σύνθεσης της οικογένειας.
3. Αύξηση κατά €5.000 των εισοδηματικών κριτηρίων για όλες τις γεωγραφικές περιοχές και όλους τους τύπους σύνθεσης της οικογένειας.
4. Εισαγωγή πρόσθετης κατηγοριοποίησης σύνθεσης της οικογένειας αναλόγως του αριθμού τέκνων σε ό,τι αφορά στο ανώτατο όριο οικονομικής ενίσχυσης, με αύξηση του ανώτατου ορίου ενίσχυσης κατά €5.000, ώστε να δοθεί πρόσθετη βοήθεια στους πολύτεκνους.
5. Εισαγωγή πρόσθετης κατηγοριοποίησης της οικογενειακής σύνθεσης αναλόγως του αριθμού τέκνων σε ό,τι αφορά στα εισοδηματικά κριτήρια, με αύξηση κατά €5.000.
6. Αφαίρεση της απαίτησης για ελάχιστο χρονικό διάστημα, συνεχούς και μόνιμης διαμονής στη Δημοκρατία από Κύπριους πολίτες (επαναπατρισθέντες και μόνιμους κάτοικους).
7. Παραχώρηση της δυνατότητας στους αιτητές για συνδυασμό των στεγαστικών σχεδίων με τα Σχέδια Χορηγιών του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας για την ενεργειακή αναβάθμιση της οικιστικής μονάδας, για άλλες δαπάνες, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στους αιτητές να μεγιστοποιήσουν τη βοήθεια που παίρνουν για σκοπούς στέγασης, ενισχύοντας ταυτόχρονα τους περιβαλλοντικούς στόχους. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή, καθώς αιτητής που θα λάμβανε μέχρι σήμερα οικονομική ενίσχυση ύψους €70.000 μέσω του Στεγαστικού Σχεδίου του Υπουργείου Εσωτερικών, θα μπορεί πλέον να λάβει επιπλέον μέχρι €30.000 μέσω των Σχεδίων του Υπουργείου Ενέργειας, ανεβάζοντας τη συνολική κρατική χορηγία στις €100.000.
Η υποβολή αιτήσεων για τη νέα προκήρυξη θα αρχίσει από τις 2 Μαρτίου 2026 και θα διαρκέσει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Στεγαστικά Σχέδια Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Γης
Ο Κυπριακός Οργανισμός Ανάπτυξης Γης επαναδραστηριοποίθηκε με κρατική χρηματοδότηση συνολικού ύψους €28 εκατομμυρίων και εξασφάλιση πρόσθετων πηγών εσόδων, εντός του 2026 βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης από τον Οργανισμό 244 οικιστικές μονάδες προς πώληση σε προσιτή τιμή και 192 μονάδες προς προσιτό ενοίκιο. Παράλληλα προχωρεί η διαδικασία διαχωρισμού 135 οικοπέδων σε περιοχές της Λευκωσίας, της Λάρνακας, της Λεμεσού και της Πάφου. Μέχρι στιγμής, έχουν κατατεθεί 39 αιτήσεις για έκδοση πολεοδομικής άδειας με αξιοποίηση των κινήτρων και του επιπρόσθετου συντελεστή δόμησης, δεδομένο που μεταφράζεται σε πέραν των 2.500 μονάδων τα επόμενα δύο χρόνια, εκ των οποίων οι 275 αφορούν προσιτές κατοικίες. Παράλληλα, σε άλλες 22 αιτήσεις αξιοποιείται η επιλογή εξαγοράς του συντελεστή δόμησης, με καταβολή χρηματικού αντισταθμίσματος ύψους €11.5 εκατομμυρίων στο Ειδικό Ταμείο Προσιτής Στέγης του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Γης, χρήματα τα οποία μεταφράζονται σε πρόσθετες μονάδες που κατασκευάζονται από τον ΚΟΑΓ και διατίθενται σε οικονομικά ασθενέστερες ομάδες πληθυσμού. Με βάση το συνεχιζόμενο ενδιαφέρον, εκτιμάται ότι οι αριθμοί αυτοί θα αυξηθούν εντός του 2026.
Μεταρρύθμιση του τομέα της αδειοδότησης
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη σημασία στην αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος έχει η απλοποίηση της διαδικασίας αδειοδότησης. Με το νέο ψηφιοποιημένο και απλοποιημένο πλαίσιο, καταργούνται οι χρονοβόρες και περίπλοκες διαδικασίες και εφαρμόζεται ταχεία διαδικασία εξέτασης και έκδοσης αδειών για τις αναπτύξεις χαμηλού και μεσαίου ρίσκου. Μέχρι στιγμής, περισσότερες από 2.000 αιτήσεις για αναπτύξεις μέχρι δύο κατοικίες ολοκληρώθηκαν εντός του χρονικού ορίου των 40 εργάσιμων ημερών, ενώ εξετάστηκαν άλλες 627 αιτήσεις που αφορούν πολυκατοικίες 20 διαμερισμάτων εντός των 80 ημερών. Αυτό σημαίνει ότι πέραν των 5.500 μονάδων έχουν μπει σε τροχιά κατασκευής περίπου έναν χρόνο νωρίτερα και θα μπουν στην αγορά αποσυμπιέζοντας τις τιμές.
