Όσο αγγίζουμε το θέμα σε σχέση με τον μειωμένο ΦΠΑ κατά την αγορά ή ανέγερση κύριας κατοικίας, διαπιστώνουμε πως, τουλάχιστον πριν αλλάξει ο νόμος τον περασμένο Νοέμβριο, κάποιοι έχουν πλουτίσει εις βάρος των εσόδων του κράτους.
Και δεν μιλούμε μόνο για τους ιδιοκτήτες των ακινήτων αλλά και άλλες επαγγελματικές ομάδες που τους συμβούλευαν για το πώς θα επωφεληθούν το 5% ΦΠΑ και πώς στη συνέχεια θα πλουτίσουν αξιοποιώντας εμπορικά τα ακίνητα που αγόρασαν σαν κύριες κατοικίες.
Εδώ και αρκετούς μήνες το Τμήμα Φορολογίας, προχωρεί σε επιτόπιους και όχι μόνο ελέγχους, διαπιστώνοντας πως πέραν του γεγονότος πως πολλοί έχουν επωφεληθεί του μειωμένου ΦΠΑ εξοικονομώντας μερικές δεκάδες χιλιάδες ευρώ, με το κράτος να ζημιώνει, παράλληλα αποκόμιζαν έσοδα εκατομμύριων μέσω της ενοικίασης των ακινήτων είτε σε μηναία βάση, είτε σε καθημερινή βάση, μέσω των ηλεκτρονικών πλατφόρμων airbnb και booking.
Χαρακτηριστικές είναι οι τελευταίες περιπτώσεις που εντόπισαν οι λειτουργοί του Τμήματος Φορολογίας, προ ημερών, κατά τους ελέγχους που διενήργησαν. Συγκεκριμένα, σε οκτώ υπερπολυτελείς επαύλεις στη Λεμεσό και την Πάφο διαπιστώθηκε ότι δεν γίνεται χρήση των οικοδομών από τους αρχικούς αγοραστές, αλλά από ενοικιαστές. Συνεπώς, οι ιδιοκτήτες των επαύλεων κλήθηκαν ήδη να καταβάλουν τριπλάσιο ΦΠΑ από αυτόν είχαν καταβάλει (5%) όταν αγόρασαν τα ακίνητα, δηλώντας πως θα τα χρησιμοποιούσαν για ιδιοκατοίκηση.
Για τις συγκεκριμένες οκτώ επαύλεις οι αγοραστές είχαν πληρώσει συνολικά 580 χιλιάδες ευρώ για μειωμένο ΦΠΑ. Μετά την έφοδο του Τμήματος Φορολογίας και την αποκάλυψη της παρανομίας, θα κληθούν να πληρώσουν άλλα 1.62 εκατ. ευρώ, τα οποία αντιστοιχούν στο 14% του ΦΠΑ που είχαν αποφύγει κατά την αρχική αγορά.
Και αυτές δεν είναι μοναδικές περιπτώσεις, καθώς όσο συνεχίζονται οι έλεγχοι από τους αρμοδίους συνεχώς εντοπίζεται μεγαλύτερος αριθμός φορολογούμενων που είχαν κάνει γερή μπάζα μέσω της ενοικίασης των συγκεκριμένων υποστατικών.
Βάση του νόμου, για να επωφελείται κάποιος τον μειωμένο ΦΠΑ θα πρέπει να χρησιμοποιεί το ακίνητο ως μόνιμη κατοικία, έτσι ώστε να εξυπηρετείτε ο κοινωνικός σκοπός της ευρωπαϊκής οδηγίας. Αξίζει να σημειωθεί πως από «πάρτι» που στήθηκε με τον μειωμένο ΦΠΑ κατά την αγορά ή την ανέγερση κύριας κατοικίας, υπάρχουν εκτιμήσεις πως το Κράτος απώλεσε μερικά εκατομμύρια ευρώ.
Σύμφωνα με τις εκθέσεις ανάλυσης φορολογικών δαπανών, που συνοδεύουν τους κρατικούς προϋπολογισμούς, η Κύπρος έχασε έσοδα από την επιβολή 5% ΦΠΑ κατά την αγορά κύριας κατοικίας ύψους περίπου 500 εκατομμυρίων.
Να σημειωθεί πως οι απώλειες εσόδων αφορούν μόνο την περίοδο από το 2018 μέχρι το 2022, κατά την οποία επωφελήθηκαν του μέτρου πέραν των 14 χιλ. φορολογουμένων, μεταξύ των οποίων και πλούσιοι αλλοδαποί που εκμεταλλεύθηκαν το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα.
Κατά την προηγούμενη εκστρατεία του Τμήματος Φορολογίας έγιναν 3,000 επιτόπιοι έλεγχοι και εντοπίστηκαν 500 ιδιοκτήτες που παραβίασαν τον νόμο και κλήθηκαν να πληρώσουν επιπλέον ΦΠΑ αξίας €40 εκατ.
Όπως φαίνεται, με τη δεύτερη εκστρατεία, που βρίσκεται τώρα σε εξέλιξη, το Κράτος θα ανακτήσει πολύ περισσότερα έσοδα. Πάντως, και τώρα που άλλαξε το νομικό πλαίσιο κάποιοι προσπαθούν το εκμεταλλευθούν. Το νέο πλαίσιο προβλέπει την επιβολή μόνο 5% ΦΠΑ για κατοικίες ή διαμερίσματα μέχρι 130 τετραγωνικά μέτρα (τ.μ) δομήσιμου εμβαδού, αξίας μέχρι €350 χιλ. Βασική προϋπόθεση είναι να μην ξεπερνά το ακίνητο τα 190 τμ και τις €475 χιλ. ως μέγιστη τιμή. Για αυτές τις περιπτώσεις, δηλαδή για κατοικίες και διαμερίσματα με εμβαδόν πέραν των 190 τ.μ. και με αξία πέραν των €475 χιλ., θα επιβάλλεται 19% ΦΠΑ από το πρώτο τετραγωνικό και από το πρώτο σεντ.
Κάποιοι οι οποίοι ήδη έχουν εξασφαλίσει σχετικές άδειες με την προηγούμενη (πιο χαλαρή) νομοθεσία, αλλάζουν τώρα τα σχέδια για την οικοδομή που αιτήθηκαν. Συνεπώς, το αρμόδιο Τμήμα θα πρέπει να δράσει άμεσα, σταματώντας όσους προσπαθούν να εκμεταλλευθούν το νόμο. Επίσης, είναι καιρός να γίνουν σκέψεις για να επιβάλλονται αυστηρές ποινές σε όσους επιχειρούν να παραπλανήσουν το κράτος.
