Χαράλαμπος Ζάκος
Το θέμα των εκποιήσεων και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί δανειολήπτες επανήλθαν στην ατζέντα της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, χωρίς ωστόσο να θεωρείται δεδομένο ότι είτε οι προτάσεις νόμου είτε το νομοσχέδιο που επεξεργάζεται η Κυβέρνηση θα προλάβουν να συζητηθούν και να οδηγηθούν στην Ολομέλεια για ψήφιση πριν από τον τερματισμό των εργασιών της Βουλής ενόψει των επικείμενων βουλευτικών εκλογών.
Την ίδια ώρα, πληθαίνουν οι φωνές που σχολιάζουν πως οι εν λόγω προτάσεις δεν πρόκειται να επιλύσουν ουσιαστικά το πρόβλημα και ότι το ζήτημα αναζωπυρώθηκε από τα κόμματα λόγω προεκλογικής εκστρατείας.
Συγκεκριμένα, η Βουλή πρόκειται να αυτοδιαλυθεί υποχρεωτικά εντός Απριλίου και, με τις λίγες εργάσιμες ημέρες που απομένουν, εκτιμάται ότι είναι ιδιαίτερα δύσκολο οι προτάσεις νόμου να ολοκληρώσουν με τον ορθό τρόπο συζήτησης τη διαδρομή τους έως την Ολομέλεια, ώστε να τεθούν σε ψηφοφορία. Την ίδια στιγμή, σε περίπτωση που οδηγηθούν προς ψήφιση χωρίς να έχουν προηγουμένως ολοκληρωθεί οι αναγκαίες συζητήσεις στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών, ελλοχεύει ο κίνδυνος τα μέτρα που θα εγκριθούν να αποδειχθούν είτε αντισυνταγματικά, είτε πρακτικά ανεφάρμοστα.
Για πολλούς, ο φάκελος των εκποιήσεων άνοιξε με καθυστέρηση στη Βουλή, με τις επικρίσεις να αφορούν και κόμματα που παραδοσιακά υποστήριζαν ότι η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος αντανακλάται στην σταθερότητα του νομοθετικού πλαισίου, παρουσιάζοντας, ωστόσο, λίγο καιρό πριν τις βουλευτικές εκλογές, διαφορετική στάση, υποστηρίζοντας ακόμη και την αναστολή εκποιήσεων, κάτι που μέχρι πρότινος για τους ίδιους ήταν κόκκινη γραμμή.
Τι συζήτησαν χθες
Κατά τη χθεσινή συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών εξετάστηκε το σύνολο των κατατεθειμένων προτάσεων νόμου που αφορούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και τις εκποιήσεις. Στο τραπέζι βρέθηκαν προτάσεις που εκκρεμούν εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα, όσο και πιο πρόσφατες.
Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, συζητήθηκαν προτάσεις που προβλέπουν αναστολή των εκποιήσεων μέχρι την εκδίκαση σχετικών υποθέσεων από τα δικαστήρια, καθώς και ρυθμίσεις που συνδέονται με τον καθορισμό ανώτατου ορίου στο οφειλόμενο ποσό, ώστε το συνολικό υπόλοιπο να μην υπερβαίνει το διπλάσιο του αρχικού χρέους. Στο επίκεντρο βρέθηκαν επίσης προτάσεις για αναστολή εκποιήσεων εντός του 2026 –κάτι που φαίνεται να κερδίζει έδαφος- ρυθμίσεις που αφορούν την ευθύνη των εγγυητών, καθώς και εισηγήσεις για τον διορισμό δικαστών με αρμοδιότητα την εξέταση σχετικών υποθέσεων.
Κατά τη συνεδρία καταγράφηκε επίσης και η πρόθεση της Κυβέρνησης για κατάθεση νομοσχεδίου που θα στοχεύει στην ενίσχυση των εξουσιών της Χρηματοοικονομικής Επιτρόπου, όπως έγραψε την Κυριακή ο «Φ».
Όπως αναφέρθηκε κατά τη χθεσινή συζήτηση από εκπρόσωπο του Υπουργείου Οικονομικών, το νομοσχέδιο βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές εάν θα προλάβουν να το καταθέσουν και να εξερταστεί από την παρούσα Βουλή, κάτι που κρίνεται ως εξαιρετικά δύσκολο.
Όσον αφορά τώρα τις 26 προτάσεις νόμου, η Επιτροπή Οικονομικών ενδεχομένως να ακολουθήσει την πεπατημένη, όπως πράττει σε θέματα που φέρουν μαζί τους πολλές διαφορετικές προτάσεις νόμου και να τις ομαδοποιήσει, ώστε να οδηγηθούν στην Ολομέλεια.
Αναστολή εκποιήσεων μέχρι το τέλος του 2026
Μια κίνηση του Δημοκρατικού Συναγερμού, που αφορά προηγούμενη πρόταση της ΔΗΠΑ, φαίνεται να κερδίζει έδαφος, αφού, όπως αναφέραμε και πιο πάνω, οι προτάσεις νόμου, έστω και αν ομαδοποιηθούν, είναι δύσκολο να συζητηθούν διεξοδικά και να οδηγηθούν προς ψήφιση.
Ουσιαστικά, ο ΔΗΣΥ έχει υποστηρίξει την αναβολή εκποιήσεων Α’ κατοικίας αξίας έως 400.000 ευρώ μέχρι το τέλος του 2026.
Η πρόταση μέχρι στιγμής δεν έχει αξιολογηθεί επίσημα από την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών και από τα υπόλοιπα κόμματα, αλλά αναμένεται πως θα συγκεντρώσει τις θετικές ψήφους της πλειοψηφίας και εκτιμάται πως μπορεί να οδηγηθεί στην Ολομέλεια πριν την αυτοδιάλυση της Βουλής.
Ποιες οι διαφωνίες
Κατά τη χθεσινή συνεδρία της αρμόδιας επιτροπής αναδείχθηκαν οι διαφορετικές προσεγγίσεις μεταξύ τραπεζών, εταιρειών διαχείρισης δανείων και άλλων εμπλεκόμενων φορέων, σε αντιδιαστολή με τις θέσεις που διατύπωσαν οι βουλευτές για το ζήτημα των εκποιήσεων.
Ο Σύνδεσμος Τραπεζών, με σημείωμα που απέστειλε στη Βουλή, προειδοποίησε για σοβαρές συνέπειες σε περίπτωση υπερψήφισης ορισμένων προτάσεων νόμου, εκφράζοντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ανάλογες επιφυλάξεις διατύπωσαν και οι εταιρείες διαχείρισης δανείων.
Με προεκλογικό χρώμα
Την ίδια ώρα, κατά τη διάρκεια της συζήτησης εμφανίστηκε και ένα ακόμη μέτωπο αντιπαράθεσης, καθώς εκπρόσωποι φορέων επέκριναν τόσο τους βουλευτές όσο και τη Βουλή για καθυστερήσεις στη διαχείριση του ζητήματος.
Αυτό εξάλλου φαίνεται να προκύπτει από τις επικρίσεις προς τη Βουλή, αφού το θέμα των εκποιήσεων επανέρχεται με ένταση σε μια περίοδο που «τρέχει» η προεκλογική περίοδος και ενώ ταυτόχρονα δεν υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος για την ορθολογική συζήτηση των προτάσεων και τη λήψη σωστών αποφάσεων.
Όπως σημειώνουν διάφοροι κύκλοι, η συζήτηση αναζωπυρώθηκε λίγους μήνες πριν τις βουλευτικές εκλογές και ενώ αυτή η προσπάθεια δεν έγινε τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια, όπου υπήρχε αρκετός χρόνος για να συζητηθούν και να δοθούν λύσεις.
Μάλιστα, αυτό που μεταφέρεται ακόμη και από βουλευτές, είναι πως οι εν λόγω προτάσεις νόμου δεν πρόκειται να επιλύσουν το πρόβλημα, κάνοντας παραδοχή την ίδια ώρα πως το ζήτημα δεν μπορεί να επιλυθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, σχολιάζοντας την ίδια ώρα την αλλαγή στάσης κομμάτων που παραδοσιακά αντιτάσσονταν σε οποιεσδήποτε αλλαγές στις νομοθεσίες για τις εκποιήσεις.
Όπως συγκεκριμένα μεταφέρθηκε στον «Φ» από κομματικούς κύκλους, το πρόβλημα με τις εκποιήσεις και τους δανειολήπτες δεν αφορά τόσο τις δικαστικές διαδικασίες, αλλά το γεγονός πως αρκετοί δεν έχουν τα χρήματα να αποπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Σύμφωνα με τους ίδιους κύκλους, οι δανειολήπτες μπορούν σήμερα να προσφύγουν στη δικαιοσύνη, ωστόσο, αυτό που δεν έχουν τη δυνατότητα να πράξουν είναι να ζητήσουν αναστολή της εκποίησης μέχρι την απόφαση του δικαστηρίου.
Θα πρέπει, όμως, να σημειωθεί εδώ πως, με βάση τα στοιχεία, η συντριπτική πλειοψηφία των δικαστικών αποφάσεων είναι υπέρ των τραπεζών, στοιχείο που δείχνει πως ακόμη και να δοθεί η δυνατότητα αναστολής εκποίησης μέχρι την απόφαση του δικαστηρίου, θα βοηθήσει μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό δανειοληπτών και έτσι ουσιαστικά το πρόβλημα θα παραμείνει.
Πάντως, η πορεία των προτάσεων και οι συμμαχίες που διαμορφώνονται αναμένεται να ξεκαθαρίσούν στην επόμενη συνεδρία της Επιτροπής, κατά την οποία θα διαφανεί κατά πόσο κάποια από τα μέτρα που προτάθηκαν θα οδηγηθούν τελικά ενώπιον της Ολομέλειας για ψήφιση, αλλά και πότε.
