Βάσος Βασιλείου
Τέσσερα νέα υπαίθρια γυμναστήρια, νέες φυτεύσεις σε έκταση190.000τ.μ., δύο υπαίθριους χώρους επιτραπέζιων παιχνιδιών, 11 νέους παιδότοπους, τεχνητή λίμνη, 14 νέες πεζογέφυρες και πολλές άλλες κατασκευές περιλαμβάνει το σχέδιο ανάπλασης του Γραμμικού Πάρκου Πεδιαίου, μήκους 11,8 χιλιομέτρων.
Ήδη, έγινε δημόσια παρουσίαση της σχετικής μελέτης και υπεβλήθησαν εισηγήσεις από οργανωμένα σύνολα και πολίτες των τριών δήμων τους οποίους διασχίζει το πάρκο (Λευκωσίας, Στροβόλου και Λακατάμιας).
Αξίζει να σημειωθεί, πως με βάση την αρχική εκτίμηση του έτους 2022 το κόστος θα κυμαινόταν στα €22 εκατ. πλέον ΦΠΑ, ενώ με βάση τις νέες επικαιροποιημένες εκτιμήσεις, αναμένεται να ξεπεράσει τα €30 εκατ. Μόνο το κόστος της μελέτης/ επίβλεψης θα είναι 1.356.000 πλέον ΦΠΑ.
Το έργο «Ανάπλασης Αστικού Γραμμικού Πάρκου Πεδιαίου Ποταμού» θα συγχρηματοδοτηθεί κατά 85% από ευρωπαϊκά κονδύλια και 15% από τους δήμους Λευκωσίας, Στροβόλου και Λακατάμιας. Αποτελεί μέρος της Στρατηγικής Ολοκληρωμένης Χωρικής Ανάπτυξης (ΣΟΧΑ) της μητροπολιτικής Λευκωσίας και εγκρίθηκε για συγχρηματοδότηση από το πρόγραμμα «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027».
Οι εργασίες θα υλοποιηθούν στις ακόλουθες δύο φάσεις:
Στη φάση Α΄ θα υλοποιηθούν οι Δράσεις Π1 – Δημόσιος Κήπος, Π2 – Πάρκο Προδρόμου, Π3 – Αγ. Ομολογητές, Π6 (Μέρος) – Δημαρχείο Στροβόλου, Π13 – Λακατάμεια Α. Η φάση Β΄ θα υλοποιηθεί σε μεταγενέστερο στάδιο και θα αφορά τις υπόλοιπες Δράσεις Π4 – Προεδρικό Μέγαρο, Π5 – Λεωφ. Αθαλάσσας, Π6 (Μέρος) – Δημαρχείο Στροβόλου, Π7 – Ενορία Αγ. Βασιλείου, Π8 – Ελαιώνων, Π9 – ΠΑΕΕΚ, Π10 – Άγιος Μάας, Π11 – Λίμνη Μαγκλή, Π12 – Ιωάννη Καποδίστρια, Π14 – Λακατάμεια Β, Π15 – Ανθούπολη Α.
Η κατασκευή της φάσης Α΄ αναμένεται να διαρκέσει 43 μήνες και η φάση Β΄, εκτιμάται να υλοποιηθεί στα πλαίσια της επόμενης προγραμματικής περιόδου 2028-2034.
Σκοπός του έργου είναι η ανάπλαση του Γραμμικού Πάρκου στον Πεδιαίο ποταμό στη Λευκωσία και υλοποιείται στη βάση στρατηγικού σχεδιασμού (master plan) το οποίο έχει εκπονηθεί και που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, εργασίες ανάπλασης, οικολογική αποκατάσταση του ποταμού, διαχείριση των έντονων καιρικών φαινομένων, έργα προστασίας της χλωρίδας/ πανίδας και ενίσχυσης της βιοποικιλότητας, συνδεσιμότητα αστικών κέντρων, πεζογέφυρες, ποδηλατοδρόμους/ πεζοδρόμους, χώρους άθλησης, χρήσεις με ανανεώσιμες πηγές ενέργειες, βιολογική γεωργία/ καλλιέργεια, θεραπευτικούς κήπους, παιδικές χαρές, σταθμούς ανακύκλωσης, οικολογική αποκατάσταση δικτύου επιφανειακών ροών νερού, διαχείριση λυμάτων/ όμβριων, δίκτυα άρδευσης, τουαλέτες, περίπτερα, αναψυκτήρια κ.ά..
Σύμφωνα με τους εμπνευστές του, το έργο της ανάπλασης του Πεδιαίου θα αποτελέσει τον «πράσινο» άξονα πάνω στον οποίο θα βασιστεί η ανάπτυξη των εμπλεκόμενων δήμων Λευκωσίας, Στροβόλου και Λακατάμιας και θα αποτελεί παράδειγμα βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, τόσο σε εθνικό όσο και περιφερειακό επίπεδο.
Η μελέτη του έργου ξεκίνησε στις αρχές Οκτωβρίου 2024 και θα υλοποιηθεί σε 16 περιοχές δράσης, που βρίσκονται σε όλο το μήκος του Πεδιαίου.
Η δήμαρχος Λακατάμιας, δρ Φωτούλα Χατζήπαπα, ανέφερε στον «Φ» ότι στόχος είναι να εξελιχθεί ο Πεδιαίος στον δυτικό πνεύμονα πρασίνου της μείζονος Λευκωσίας. Έναν χώρο όπου η φύση, η αναψυχή, ο πολιτισμός, η περιβαλλοντική εκπαίδευση και η βιώσιμη κινητικότητα θα συνυπάρχουν αρμονικά προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών. Η κ. Χατζήπαπα ανέφερε, επίσης, πως έχουν υποβληθεί εισηγήσεις από όλους τους δημάρχους καθώς και από το ακροατήριο προς την κατεύθυνση προστασίας του περιβάλλοντος και βελτίωσης της ποιότητας των πολιτών.
Το έργο αφορά τις ακόλουθες δράσεις και κατασκευές
Βασική πρόνοια του έργου αποτελεί η ενίσχυση/ εμπλουτισμός της χλωρίδας. Προς τούτο θα πραγματοποιηθούν νέες φυτεύσεις σε έκταση γης 190.000τ.μ. με ενίσχυση παρόχθιας βλάστησης, δημιουργίας κήπων αγριολούλουδων και αστικών μεσογειακών κήπων, ενός νέου μουσικού κήπου, επτά νέων αισθητηριακών/ εκπαιδευτικών/ θεραπευτικών κήπων και μίας τεχνητής λίμνης προς ενίσχυση της βιοποικιλότητας.
Το έργο περιλαμβάνει, επίσης, επτά ξύλινες εξέδρες εκδηλώσεων, δύο υπαίθριους και δύο πλατειακούς χώρους εκδηλώσεων, δύο υπαίθρια αμφιθέατρα και τρεις εκδρομικούς χώρους.
Για εξυπηρέτηση των χρηστών του πεζόδρομου προνοείται η λειτουργία οκτώ αναψυκτήριων και τριών σημείων τοποθέτησης μικρών περιπτέρων.
Για όσους επιθυμούν να αθληθούν, προνοούνται πέντε νέα γήπεδα (καλαθόσφαιρας, πετόσφαιρας, beach volley, πάντελ, τένις) και τέσσερα νέα υπαίθρια γυμναστήρια. Εξάλλου, θα λειτουργήσει ένα νέο πάρκο υπαίθριων δραστηριοτήτων (αναρρίχηση, parkour κ.τ.λ.), ενώ για τα παιδιά θα διαμορφωθούν 11 νέοι παιδότοποι.
Για όσους επιλέξουν να μεταβούν μέχρι τον πεζόδρομο με το αυτοκίνητό τους θα διαμορφωθεί και ένας χώρος «park & ride», ενώ θα δημιουργηθούν και σημεία φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Θα εγκατασταθεί, επίσης, νέο δίκτυο κάδων ανακύκλωσης ανά 400 μέτρα, ενώ θα τοποθετηθεί και νέο δίκτυο φωτισμού LMS ανά 50 μέτρα.
Παράλληλα, θα διαμορφωθούν και οκτώ χώροι επικονιαστών (ξενοδοχεία μελισσών και πεταλούδων).
Θα κατασκευαστούν, επίσης, 12 νέες δημόσιες τουαλέτες και θα αναβαθμιστούν δύο υφιστάμενες.
Για τους λάτρεις του ποδηλάτου να δημιουργηθούν οκτώ νέα bike hubs (κόμβοι ποδηλάτων), δύο νέα πάρκα ποδηλάτου, ενώ θα αναβαθμιστεί και ένα υφιστάμενο.
Θα διαμορφωθεί, επίσης, ένα νέο skatepark και θα αναβαθμιστεί ένα υφιστάμενο.
Στις νέες κατασκευές και ένα νέο πάρκο σκύλων με παράλληλη αναβάθμιση ενός υφιστάμενου. Διαμορφώνονται, επίσης, νέα Info points ανά χιλιόμετρο, αστικός εξοπλισμός (π.χ. παγκάκια), ενώ αντικαθίστανται και τα καταφύγια αδέσποτων ζώων.
Όσοι δεν μπορούν να αποχωριστούν τα επιτραπέζια παιγνίδια τους, προνοείται η διαμόρφωση δύο χώρων γι’ αυτά τα παιγνίδια.
Στο μενού και τρεις ενεργειακοί παιδότοποι (energy playgrounds), ένας νέος χώρος αίθριας έκθεσης τέχνης, καθώς και 14 νέοι χώροι στάθμευσης με υδατοπερατό δάπεδο.
Και, βεβαίως, για ώρα έκτακτης ανάγκης θα διαμορφωθούν σημεία πρόσβασης των αρμοδίων Υπηρεσιών, ενώ θα λειτουργήσει και ένα νέο κέντρο διαχείρισης κρίσεως.
Στο σχέδιο και η διαμόρφωση καθιστικών χώρων, κατά μήκος της όδευσης, με δημιουργία λωρίδας πρασίνου.
Το πάρκο ενισχύεται τεχνολογικά με 10,8χλμ. οπτικής ίνας και 500 έξυπνους αισθητήρες ενώ εγκαθίστανται συστήματα ενημέρωσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης (φωτιά, πλημμύρα κ.τ.λ.). Τέλος, τοποθετείται αυτόματο σύστημα άρδευσης βάσει υγρασίας εδάφους και αέρα.
