Η χθεσινή απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να μειώσει τα επιτόκια κατά 0,25%, μετά από 10 αυξήσεις που σημειώθηκαν σε διάστημα δυο ετών, στέλνει μεν ένα μήνυμα ανακούφισης στην αγορά, αλλά οι δανειολήπτες πρέπει να κρατούν μικρό καλάθι, αφού δεν θα δουν σε αυτή τη φάση σημαντική βελτίωση στη μηνιαία δόση του στεγαστικού τους δανείου.
Στην καλύτερη περίπτωση, η δόση τους θα μειωθεί €20 με €30, ανάλογα με το υπόλοιπο του δανείου και τη χρονική διάρκεια αποπληρωμής.
Οι καταθέτες, από την άλλη πλευρά, μάλλον πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι κάπου εδώ μπαίνει τέλος στην όποια αύξηση στις αποδόσεις προθεσμιακών καταθέσεων, κάτι που αποτυπώνεται στα στοιχεία του Απριλίου που δημοσιεύθηκαν προχθές. Η πορεία των καταθετικών επιτοκίων στην Κύπρο στο εξής αναμένεται να είναι πτωτική.
Η ΕΚΤ έκρινε τον Ιούλιο του 2022 ότι θα έπρεπε να αυξήσει τα επιτόκια, για να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό και τα αύξησε 10 φορές, φθάνοντας στο 4,5%. Μάλιστα, μέσα σε αυτή τη διετία, από τον Ιούλιο του 2022, τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων σε πολλές περιπτώσεις διπλασιάστηκαν. Για να πέσουν τα επιτόκια στα επίπεδα των δόσεων του 2022 θα πρέπει να γίνουν οκτώ μειώσεις της τάξης του 0,50%, που αθροιστικά είναι 4%.
Χθες, όμως, η ΕΚΤ έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα ότι δεν δεσμεύεται σε συγκεκριμένη (πτωτική) πορεία για τα επιτόκια και ότι πρώτιστος στόχος παραμένει η επιστροφή του πληθωρισμού στο 2%.
Παραδείγματα μείωσης δόσεων
Στην περίπτωση που ένα στεγαστικό δάνειο έχει ληφθεί με σταθερό επιτόκιο ή το επιτόκιο από κυμαινόμενο έχει μετατραπεί σε σταθερό, είναι αυτονόητο ότι η μηνιαία δόση δεν θα μεταβληθεί για τους συγκεκριμένους δανειολήπτες.
Για να γίνει κατανοητό τι σημαίνει η μείωση του επιτοκίου κατά 0,25% που αποφάσισε χθες η ΕΚΤ, ας πάρουμε ένα παράδειγμα. Αν υποθέσουμε ότι το υπόλοιπο ενός παλιού στεγαστικού δανείου είναι €100.000, με χρονική διάρκεια αποπληρωμής τα 10 χρόνια, το επιτόκιο έφθασε στο 7%, που σημαίνει δόση €1.162. Τον Ιούλιο του 2022, με μέσο επιτόκιο 3%, η δόση ήταν €965, δηλαδή η δόση για το χρέος των €100.000 αυξήθηκε περίπου €200 σε δυο χρόνια. Τώρα, με τη μείωση του επιτοκίου κατά 0,25%, η δόση αναμένεται να υποχωρήσει στα €1.145 και ουσιαστικά το κέρδος για τον δανειολήπτη θα είναι €17 τον μήνα.
Αν πάρουμε για παράδειγμα στεγαστικό δάνειο με υπόλοιπο €200.000, διάρκεια αποπληρωμής 20 χρόνια και επιτόκιο 7%, η μηνιαία δόση είναι €1.552, ενώ με τη μείωση του 0,25% θα υποχωρήσει στα €1.522, συνεπώς η εξοικονόμηση δόσης θα είναι €30 τον μήνα.
Στην αγορά υπάρχουν και στεγαστικά δάνεια με χαμηλότερο μέσο επιτόκιο, αλλά και πάλι η μείωση θα είναι κατά αναλογία €20 με €30 μηνιαίως, ανάλογα με το υπόλοιπο και τη χρονική διάρκεια αποπληρωμής.
Νέα σύσταση από τον Κεραυνό στις τράπεζες
Πέρα από τα στεγαστικά, υπάρχουν τα καταναλωτικά ή επιχειρηματικά δάνεια, τα οποία είναι συνήθως κυμαινόμενου επιτοκίου και θα επηρεαστούν αναλογικά από τις μειώσεις στα επιτόκια του ευρώ.
Φυσικά, αυτό εξαρτάται από τη γενικότερη στρατηγική των τραπεζών, οι οποίες θα μπορούσαν να αποφασίσουν να μειώσουν το δικό τους περιθώριο κέρδους προκειμένου να τονώσουν την αγορά των στεγαστικών δανείων, η οποία φαίνεται να έχει επιβραδυνθεί το τελευταίο διάστημα.
Χθες, ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός έστειλε εκ νέου μηνύματα στις τράπεζες για αποκλιμάκωση των επιτοκίων, υπογραμμίζοντας πως «δεν μπορεί να συνεχιστούν τα δεδομένα τα οποία υπάρχουν σήμερα». Με αφορμή την συνάντηση με στελέχη της ΟΕΒ ο κ. Κεραυνός είπε «είμαστε σε μόνιμο διάλογο με τον Σύνδεσμο Τραπεζών και τις τράπεζές μας και συνεχώς λέω και επαναλαμβάνω ότι θα πρέπει να αναλάβουν και τις δικές τους ευθύνες, όπως πηγάζουν μέσα από την εταιρική διακυβέρνηση που πρέπει να έχει ο κάθε μεγάλος οργανισμός».
