Real Estate News

Check out market updates

Απόφαση απαλλοτρίωσης ακινήτου

Η απόφαση γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης είναι ζήτημα ουσίας και όχι προκαταρκτικό.

Η απαλλοτρίωση ακινήτου για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας αποτελεί σύνθετη διοικητική πράξη, η οποία συντελείται σε πρώτο στάδιο με την απόφαση της αρμόδιας αρχής να γνωστοποιήσει την πρόθεσή της για απαλλοτρίωση συγκεκριμένου ακινήτου και στη συνέχεια ακολουθεί η απόφαση με βάση την οποία εκδίδεται το διάταγμα απαλλοτρίωσης, η οποία είναι και η εκτελεστή διοικητική πράξη που υπόκειται σε έλεγχο ενώπιον του Διοικητικού Δικαστηρίου. To στάδιο λήψης της απόφασης γνωστοποίησης δεν αποτελεί προκαταρκτικό ζήτημα, αλλά είναι σημαντικό ζήτημα ουσίας και η νομιμότητα της σύνθεσης του διοικητικού οργάνου που έλαβε την απόφαση ελέγχεται στα πλαίσια της προσφυγής για ακύρωση του διατάγματος απαλλοτρίωσης. Εάν στο στάδιο αυτό η σύνθεση πάσχει, επηρεάζεται και η απόφαση για έκδοση του διατάγματος απαλλοτρίωσης. Σε περίπτωση που καθίσταται αναγκαία η απαλλοτρίωση και απαλλοτριούσα αρχή είναι δημοτική αρχή, τότε, σύμφωνα με το σχετικό νόμο, δεν επιτρέπεται η δημοσίευση γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης, εκτός εάν δοθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο, 15 ημερών προειδοποίηση για τη σκοπούμενη δημοσίευση. Σε σχέση με ζητήματα που είναι κατεξοχήν τεχνικά, το Διοικητικό Δικαστήριο κατά κανόνα δεν τα εξετάζει, αφού διαφορετικά θα υποκαθιστούσε τη διοίκηση στο σχεδιασμό και την υλοποίηση του έργου. Το ίδιο όμως δεν συμβαίνει αναφορικά με οικονομικά ζητήματα για τα οποία πρέπει να υπάρχει επαρκής έρευνα και μελέτη, η οποία ελέγχεται από το Διοικητικό Δικαστήριο. 

Στην απόφαση που εξέδωσε το Διοικητικό Δικαστήριο στις 3.10.2017 στην υπόθεση αρ.2031/2012, ο Δικαστής κ. Γ. Σεραφείμ αναλύει τα ανωτέρω ζητήματα με παραπομπή στη νομολογία. Η υπόθεση αφορούσε απόφαση Δήμου να απαλλοτριώσει ακίνητα για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας, δηλαδή για να δημιουργηθεί δημόσιος χώρος στάθμευσης. Μετά τη σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, δημοσιεύθηκε γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας και ειδοποιήθηκαν οι επηρεαζόμενοι ιδιοκτήτες, οι οποίοι υπέβαλαν ενστάσεις που απορρίφθηκαν. Στη συνέχεια, δημοσιεύθηκε το διάταγμα απαλλοτρίωσης που αποτελεί την απόφαση που προσβλήθηκε με την προσφυγή. Οι λόγοι για τους οποίους ζητείτο η ακύρωση του διατάγματος ήταν η κατ’ ισχυρισμό παράνομη σύνθεση του Δήμου κατά τις συνεδρίες λόγω απουσίας μελών του δημοτικού συμβουλίου, η μη καταγραφή αιτιολογίας στα πρακτικά για την απουσία τους, η μη επανάληψη της διαδικασίας αφού λήφθηκε απόφαση ουσίας που δεν ήταν προκαταρκτικό ζήτημα, η συμμετοχή του δημοτικού μηχανικού ο οποίος δεν ήταν μέλος του δημοτικού συμβουλίου, η μη τήρηση της προθεσμίας των 15 ημερών για προειδοποίηση του Υπουργικού Συμβουλίου πριν τη δημοσίευση της γνωστοποίησης της απαλλοτρίωσης και η έλλειψη επαρκούς έρευνας και μελέτης σε σχέση με την οικονομική πτυχή της επίδικης απαλλοτρίωσης.

Το Δικαστήριο στην απόφαση του εξέτασε όλους τους λόγους της προσφυγής, αναλύοντας τα δεδομένα σε συσχετισμό με τη νομολογία. Παρέπεμψε στο άρθρο 22 του περί Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου, Ν.158(Ι)/1999, που ορίζει ότι η διαδικασία συζήτησης και λήψης απόφασης για ορισμένο θέμα πρέπει να διεξάγεται από την αρχή μέχρι το τέλος από τα ίδια μέλη του συλλογικού οργάνου και όπου η διαδικασία συνεχίζεται σε περισσότερες συνεδρίες και η σύνθεση αλλάξει, απαιτείται επανάληψη από την αρχή της διαδικασίας της συζήτησης που προηγήθηκε, εκτός αν πρόκειται για προκαταρκτικά θέματα ή αν τα μέλη είναι πλήρως ενημερωμένα. Στην προκειμένη περίπτωση, το Δικαστήριο έκρινε ότι τα μέλη ήταν πλήρως ενημερωμένα τόσο για όλα τα στοιχεία που ήταν αναγκαία για τη λήψη της επίδικης απόφασης όσο και για τις ενστάσεις των ιδιοκτητών. Ο δημοτικός μηχανικός κλήθηκε δεόντως και έδωσε κατατοπιστικές πληροφορίες και ακολούθως αποχώρησε πριν τη συζήτηση και λήψη απόφασης, όπως ρητά αναφέρεται στα πρακτικά. Αναφορικά με την προειδοποίηση προς το Υπουργικό Συμβούλιο που ήταν μικρότερη των 15 ημερών, το Δικαστήριο έκρινε ότι το γεγονός αυτό δεν επέδρασε αρνητικά στα δικαιώματα των ιδιοκτητών και υπό τις περιστάσεις η παράβαση αυτή θεωρείται επουσιώδης και δεν επάγεται την ακυρότητα της προσβαλλόμενης πράξης. Ως προς την επάρκεια της έρευνας και μελέτης που ετοιμάστηκε, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι σε τεχνικό επίπεδο είναι επαρκής και ολοκληρωμένη, αλλά αποτελεί εξόχως τεχνικό θέμα στο οποίο το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν επεμβαίνει. Εντούτοις, η μελέτη δεν άγγιξε την οικονομική πτυχή του θέματος ούτε και απασχόλησε το Δήμο, γι’ αυτό και το Δικαστήριο δεν μπορούσε να εικάζει εάν τα στοιχεία που βρίσκονταν στο διοικητικό φάκελο εξετάστηκαν και κρίθηκαν επαρκή. Κατά συνέπεια ο λόγος περί έλλειψης επαρκούς οικονομικής έρευνας και μελέτης της επίδικης απαλλοτρίωσης ευσταθούσε και ακύρωσε το διάταγμα απαλλοτρίωσης.

Του Γιώργου Κουκούνη

Δικηγόρου στη Λάρνακα